Paragraf

1- PARAGRAFTA ANA DÜSÜNCE (ANA FİKİR)

Yazarın metinde okuyucuya vermek istediği asıl mesajdır. Ana düşünce, bir metnin yazılma amacıdır.

Ana Düsüncenin Özellikleri:

Ana düşünce bir yargı bildirir. Yani cümle şeklindedir.

Ana düşünce, bütün metni kapsar niteliktedir.

Metin okunduğunda herkesin ulaştığı ortak düsüncedir.

Öğüt ve ders verecek şekilde genelleştirilebilir.

UYARI

Ana düşünce sorulari çözülürken metinde asıl anlatılmak istenen düşünce üzerinde yoğunlaşılmalıdır.

PARAFRAFTA KONU VE BAŞLIK:

Konu, yazma gereği duyulan her türlü kavramdır. Konu, ana düşünceyi okuyucuya ulaştırmada kullanılan hir araçtır.

Konu. ana düsünce gibi cümle hålinde değil de söz grubu seklindedir. Bir metinde konu bulunurken en çok tekrar eden kelimeler üzerinde yoğunlaşılmalıdır.

Metin ne anlatıyor, sorusunun cevabıdır.

Metnin ilk cümlelerine dikkat edilmelidir.

Başlık ise paragrafin konusunu en iyi şekilde yansıtan sözcük ya da sözcük grubuna denir.

Başlık, metnin kısa bir özetidir.

3- PARAGRAFTA YARDIMCI DÜSÜNCE

Bir metinde okuyucuyu ana düsünceye ulaştıran destekleyici cümlelere yardımcı düsünce denir. Yardımcı düşünce, metnin tamamını kapsayıcı nitelikte değildir. Bir metinde birden fazla yardımcı düşünce yer alır.

Yardımcı düşünce ile ilgili sorular, “ulaşılabilir, ulaşılamaz, değinilmiştir, değinilmemistir, söylenebilir, söylenemez… gibi kalıplarla karşımıza çıkmaktadır.

Yardımcı düşünce soruları çözülürken öncelikle soru kökünü okumak, ardından seçenekler ve en son metni okumak şeklinde bir yol izlenebilir ya da önce soru kökü, ardından metnin okunması ve en son seçeneklerin okunarak metinle karşılaştırılması şeklinde bir başka yol da izlenebilir.

4- ANAHTAR KELIME:

Bir metnin ya da cümlenin anlatmak istediğini veren en büyük ipuçlarına “anahtar sözcük” denir. Anahtar sözcükler, metinde sık sık tekrar edilir. Anahtar sözcükleri yan yana koyup ve onları açıkladığınızda metne ulaşabilmelisiniz.

5- PARAGRAFTA SORU

Bu tip sorular, genellikle paragrafin konusu ile ilgilidir.

Seçeneklerde birtakım sorular verilir cevap olduğunu bulmamız istenir.

Bazı sorularda da cevabı metinde bulunmayan soru istenir.

Metnin ilk cümlesi ve metnin konusu bu soruların çözümünde kolaylık sağlayacaktır.

Paragraf Sorularını Çözerken Bunlara Dikkat Edelim:

1- Soru Kokünden Başlamak: Paragraf sorulanını çözerken mutlaka soru kökünden başlamak gerekir. Çünkü yazarın bizden ne istediğini bilerek metni okumak işimizi kolaylaştırır.

2- Metinde Anlatılanı Kavramak: Verilen metinde yazarın mesajını anlamak soruları çözmede işimizi kolaylaştırır. Bunun için metni okuyarak “Yazar bu metinde neyi anlatıyor?” sorusunun cevabını bulmalıyız. Bunu yaparken metindeki önemli noktaların altlarini çizmekte fayda vardır.

3- Seçenekleri Kontrol Etmek: Paragrafı okumadan önce seçeneklere hızlıca göz atarsanız paragrafta size neyin anlatıldığını ve sizden ne istendiğini çok daha kolay anlayabilirsiniz. Bu bizim zihnimizde oluşan, “Paragraf hangi konuyu anlatıyor?” sorusuna cevap bulunmasını sağlayacaktır.

4- Tüm Seçenekleri Okuyun: Bazı sorularda ilk seçenek çeldirici olabilir. Biraz zaman kazanmak için alttaki seçenekleri okumaz bazen öğrenciler. Ovsa hemen yapılan işaretlemelerde karşılaşılan, paragrafla ilgili bir seçenekler ancak diğer şıklar paragrafın konusunu, ana düsüncesini daha iyi anlatır. Ayrıca iki seçenek arasında kalmışsanız anlam olarak kapsayıcı olanı seçim. Çünkü kapsayıcı olan secenek, metinde verilmek istenen mesaja sahiptir.

5- Metni Ana Fikre Göre Değerlendirin: Metni değerlendirirken mutlaka yazarın bakış açısıyla değerlendirin. Verilen mesajı bulmak için kendi düşüncelerinizi bir kenara koyun. Sunu unutmayın, metinde verilen mesajı bulmanız gerekir, yazarla aynı görüşte olup olmadığınızı bulmanız değil.